Trong khuôn khổ chuyến công tác của Đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam tại Hà Lan từ ngày 29/8 đến 04/9/2026, PGS.TS. Trần Trung Tính - Giám đốc Đại học Cần Thơ (ĐHCT) tham dự Diễn đàn Tôm Toàn cầu (Global Shrimp Forum) 2026, diễn ra tại Utrecht từ ngày 01 đến 03/9/2026. Sự kiện là dịp để các bên trong chuỗi giá trị tôm toàn cầu cùng cập nhật những chuyển động mới của thị trường, công nghệ và sản xuất, đồng thời trao đổi về những yêu cầu mới đối với một ngành tôm có khả năng cạnh tranh, thích ứng và phát triển bền vững.
Diễn đàn Tôm Toàn cầu 2026 quy tụ gần 600 đại biểu đến từ 40 quốc gia, đại diện cho khoảng 300 doanh nghiệp và tổ chức trong toàn chuỗi cung ứng tôm. Thành phần tham dự trải rộng từ người nuôi, doanh nghiệp sản xuất – xuất khẩu, nhà nhập khẩu, bán lẻ đến các doanh nghiệp về thức ăn, giống, công nghệ, chuyên gia nghiên cứu, tổ chức tài chính và nhà đầu tư.
Diễn đàn Tôm Toàn cầu 2026 quy tụ gần 600 đại biểu đến từ 40 quốc gia, đại diện cho khoảng 300 doanh nghiệp và tổ chức trong toàn chuỗi cung ứng tôm (nguồn ảnh: Nhà báo Lê Đình Tuyển - Báo Thanh Niên)
Bước sang năm thứ 5, Diễn đàn tiếp tục là không gian kết nối quan trọng của ngành tôm thế giới, nơi các chủ thể không chỉ tìm kiếm cơ hội hợp tác, kinh doanh mà còn cùng trao đổi về những vấn đề đang định hình tương lai của toàn chuỗi. Từ sản xuất, thị trường, công nghệ đến tính bền vững và khả năng thích ứng, những thách thức mới đang đặt ra yêu cầu ngành tôm phải chuyển từ tăng trưởng dựa trên sản lượng sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và giá trị.
Đáng chú ý tại Diễn đàn là phiên thảo luận về Việt Nam với chủ đề “Câu chuyện mới về ngành tôm Việt Nam: Khả năng chống chịu, Trách nhiệm và Tiềm năng phân khúc cao cấp” (The New Vietnam Shrimp Story: Resilience, Responsibility and Premium Potential). Nội dung phiên thảo luận tập trung vào những yếu tố ngày càng có ý nghĩa quyết định đối với vị thế của tôm Việt Nam trên thị trường quốc tế: khả năng thích ứng trước biến động, trách nhiệm trong sản xuất và tiềm năng phát triển các phân khúc có giá trị gia tăng cao.
Đây cũng là những vấn đề phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách ngành tôm cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Lợi thế không còn chỉ nằm ở sản lượng hay giá thành, mà ngày càng phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm, an toàn sinh học, khả năng truy xuất nguồn gốc, hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm phát thải, ứng dụng công nghệ và năng lực đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường.
Các chuyên gia thảo luận tại diễn đàn (nguồn ảnh: Nhà báo Lê Đình Tuyển - Báo Thanh Niên)
Tôm Việt Nam trước yêu cầu nâng cao giá trị và khả năng chống chịu
Việt Nam là một trong những quốc gia có vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng tôm toàn cầu. Trong đó, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sản xuất tôm của cả nước, với hệ thống nuôi trồng gắn chặt với điều kiện tự nhiên, sinh kế của người dân và hoạt động chế biến, xuất khẩu.
Tuy nhiên, lợi thế về điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm sản xuất cũng đang đi cùng những thách thức ngày càng lớn. Biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, biến động môi trường, dịch bệnh, yêu cầu về an toàn thực phẩm và các tiêu chuẩn về phát triển bền vững đang tác động trực tiếp đến hiệu quả và khả năng cạnh tranh của ngành. Trong bối cảnh đó, câu chuyện về tôm Việt Nam không chỉ là câu chuyện của sản lượng xuất khẩu, mà ngày càng là câu chuyện về khả năng chống chịu, trách nhiệm và nâng cao giá trị. Để đạt được mục tiêu này, ngành tôm cần một hệ sinh thái trong đó sản xuất, doanh nghiệp, thị trường, khoa học – công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực được kết nối chặt chẽ hơn.
Đây cũng chính là không gian để các trường đại học và cơ sở nghiên cứu phát huy vai trò. Những bài toán của ngành tôm hôm nay đòi hỏi nhiều hơn kinh nghiệm sản xuất truyền thống: từ chọn tạo giống, công nghệ nuôi, quản lý môi trường và dịch bệnh đến tự động hóa, dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và phát triển các mô hình sản xuất tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đại học Cần Thơ - kết nối tri thức với tương lai ngành tôm
Với vai trò là một đại học nghiên cứu lớn của vùng ĐBSCL, ĐHCT có vị trí đặc biệt trong việc kết nối khoa học, đào tạo và thực tiễn phát triển của ngành thủy sản. Việc tham dự Diễn đàn Tôm Toàn cầu 2026 vì vậy không chỉ mang ý nghĩa cập nhật thông tin về thị trường hay xu hướng phát triển của ngành, mà còn mở ra cơ hội để ĐHCT tiếp cận trực tiếp với những yêu cầu mới đang đặt ra đối với hệ sinh thái tôm toàn cầu.
PGS.TS. Trần Trung Tính tại Diễn đàn Tôm Toàn Cầu 2026 (nguồn ảnh: Nhà báo Lê Đình Tuyển - Báo Thanh Niên)
Từ góc độ giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học, những vấn đề được đặt ra tại Diễn đàn cũng là những định hướng quan trọng cho hoạt động đào tạo và nghiên cứu trong thời gian tới. Đó là nghiên cứu để chọn tạo ra giống tốt hơn và các giải pháp nuôi hiệu quả hơn; phát triển công nghệ giúp kiểm soát môi trường, giảm rủi ro dịch bệnh và sử dụng tài nguyên hợp lý; đồng thời đào tạo đội ngũ nhân lực có chuyên môn, năng lực công nghệ và khả năng làm việc trong một chuỗi giá trị ngày càng mang tính quốc tế.
Quan trọng hơn, tri thức chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được kết nối với thực tiễn. Đối với ĐHCT, điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục tăng cường liên kết giữa nhà trường, nhà khoa học, doanh nghiệp, địa phương và người sản xuất; đưa kết quả đào tạo, nghiên cứu đến thực tiễn các vùng nuôi và nhu cầu của thị trường, đồng thời cũng nhìn nhận đánh giá các vấn đề thách thức và cơ hội thực tiễn của Vùng ĐBSCL trở lại nghiên cứu, giảng dạy và các chương trình nghiên cứu trọng điểm.
Tri thức – nền tảng cho một ngành tôm có giá trị cao
Từ những trao đổi tại Diễn đàn Tôm Toàn cầu 2026, có thể thấy tương lai của ngành tôm sẽ được quyết định không chỉ bởi năng lực sản xuất hay khả năng tiếp cận thị trường, mà còn bởi năng lực tri thức đứng phía sau toàn chuỗi. Đó là năng lực nghiên cứu để tạo ra công nghệ và giải pháp mới; năng lực đào tạo để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao; năng lực đổi mới để nâng cao hiệu quả và giảm tác động môi trường; và năng lực kết nối để đưa khoa học đến với doanh nghiệp, người sản xuất và thị trường.
Đối với ĐBSCL, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi thủy sản vừa là ngành kinh tế quan trọng, vừa gắn chặt với sinh kế của hàng triệu người dân và quá trình thích ứng với biến đổi khí hậu. Nâng cao giá trị ngành tôm vì thế không chỉ là nâng cao giá trị của một sản phẩm xuất khẩu, mà còn là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng lực khoa học – công nghệ và sức chống chịu của cả hệ sinh thái.
Tham dự Diễn đàn Tôm Toàn cầu 2026, ĐHCT có thêm cơ hội nhìn nhận những chuyển động của ngành tôm trong bức tranh toàn cầu, đồng thời xác định rõ hơn những yêu cầu đối với giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong thời gian tới. Từ đó, tri thức được kết nối với thực tiễn, khoa học được kết nối với sản xuất và nguồn nhân lực được kết nối với nhu cầu phát triển – góp phần cùng ngành tôm Việt Nam nâng cao giá trị, tăng khả năng chống chịu và hướng tới sự phát triển bền vững của ngành, vùng và quốc gia.
(Ban Biên tập Website)