Nuôi tắc kè trong chuồng

LĐ số 150 Ngày 09.07.2001

Lâm Điền

Nghề khai thác tắc kè cung cấp cho thị trường ẩm thực xuất hiện ở huyện miền núi Tịnh Biên khá lâu. Có thể nói hiếm có địa phương nào có cái nghề "độc chiêu" như vậy. Từ đây, tắc kè được giới sành điệu, nhà hàng cao cấp, các cửa hiệu thuốc bắc,... săn đón để chế biến thành nhiều vị thuốc nổi tiếng hay nhiều món ăn đặc sản hấp dẫn.

Địa hình đồi, núi, rừng ở Tịnh Biên quả là môi trường lý tưởng để họ nhà tắc kè duy trì nòi giống và cũng là mảnh đất tốt để nghề săn tắc kè dân gian phát triển. Có rất nhiều câu chuyện lỳ kỳ xung quanh chuyện truy bắt loài động vật bò sát hoang dã này, nhưng hấp dẫn nhất ở đây chính là lợi nhuận của nó. Giá bình quân mỗi con tắc kè từ 3-5 ngàn đồng. Người nghèo, chỉ cần thu hoạch mỗi ngày 10 con, bán cho cơ sở chế biến là đủ sức nuôi cả gia đình.

Tuy nhiên, vài năm gần đây, ngành chức năng ráo riết kiểm tra, nghiêm cấm săn bắt tắc kè để bảo vệ động vật hoang dã, nên hàng chục cơ sở chế biến, thu mua tắc kè với qui mô lớn ở đây phải đóng cửa. Nghề săn bắt tắc kè cũng im hơi lặng tiếng.

Vốn là cơ sở sản xuất tắc kè ngụ ấp Phú Hoà, xã An Phú (Tịnh Biên - AG), anh Huỳnh Ngọc Bích còn kẹt lại một số "đồ cấm" sau khi chỉ thị có hiệu lực. Mang ra bán thì sợ phiền hà, còn tự nhiên thả bỏ thì tiếc của. Thế là, anh mang ra sau nhà chứa lưới bao nhãn, trái cây để "ém quân". Thỉnh thoảng anh cho vào "chuồng bí mật" vài cục mồi. Khi thì ốc, lúc thì cua, lắm lúc đi thăm vườn trái cây bắt được mấy con bọ rầy, anh cũng quăng vô chuồng với hy vọng cho nó không phải chết vì đói. Một hôm, anh chợt nghe từ nơi "ém quân" vọng lên tiếng rè rè của tắc kè "nhí", vào xem thì thấy bên trong lúc nhúc tắc kè con...

Thật tình, gắn bó lâu nay với tắc kè nhưng anh Bích chưa hề để ý đến đời sống của nó. Ăn gì ở từng lứa tuổi, nuôi vỗ ra sao,... Anh mang những thắc mắc đó thăm dò nhiều nơi nhưng không có kết quả. Thôi thì cứ thử dần. Sau nhiều lần mày mò, theo dõi, anh rút ra kết luận: Tắc kè khoái khẩu với con trùn và chóng lớn với món ăn này. Sau 4 tháng chăn nuôi với loại thức ăn có thể khai thác ngay tại vườn nhà, đám tắc kè con đã đạt trọng lượng xuất chuồng. Mỗi con, sau khi chế biến sấy khô, bán sỉ được giá 10.000 đồng. Tình bình quân, trong một kỳ sinh sản mỗi tắc kè mẹ cho 5-6 con, anh thu lợi từ 50 - 60 ngàn đồng. Tuy chưa dám khẳng định, nhưng theo anh Bích, hình như tắc kè rất mắn đẻ, có khả năng mỗi tháng hạ sinh 1 lần. Nếu đúng vậy thì mỗi năm một "bà" tắc kè cho ra 50-60 tắc kè con...

GS.TS. Đỗ Tất Lợi đã từng khẳng định giá trị dược liệu của tắc kè trong luận văn tiến sĩ dược học của ông như sau: Tắc kè có tác dụng chữa được bệnh hen phế quản mạn tính, ho ra máu, đau lưng gối mõi do thận kém, điều hoà máu huyết...
Anh Bích khẳng định: Tuy có chủ trương nghiêm cấm khai thác tắc kè nhưng thực tế thì nhu cầu tắc kè trên thị trường rất lớn. Họ đến tận nhà lấy hàng, giao tiền mặt một lần. Mua bán nhanh chóng, sòng phẳng. Thấy ham quá anh dự định phát triển nghề lên hướng chăn nuôi công nghiệp. Nuôi với qui mô lớn trong đó khâu thức ăn được chủ động từ việc nuôi trùn tại chỗ. Nhưng...Tôi biết ý anh sau câu hỏi bỏ lửng đó. Có thể nghiêm cấm việc săn bắt tắc kè ngoài thiên nhiên, nhưng trong trường hợp cụ thể này thì rất đáng khuyến khích bởi sự khai thác đó không chỉ không gây hại cho môi trường mà còn đem lại nhiều nguồn lợi cho xã hội, nhất là trong khâu phòng trị bệnh.